خواهند مشخص مىنمايند . ديگر ، در مكانى تصويرات پادشاهان قديم و جديد روسيه را كه بعضى از آنها زن بوده‌اند كشيده و زينت بسيار كرده گذاشته‌اند و چندين پرده تصوير همين امپراطور را كه حال پادشاه است نيز كشيده در مكانها گذاشته‌اند . تصوير مرحوم ، مرتضى قليخان قاجار را در پردهء بزرگى ايستاده كشيده و گذاشته‌اند . ديگر از تفصيل وضع و عمارات و وفور اوطاق‌ها و وسعت‌ها و صفا و زينت و نقش و نگار و بسيارى تصوير و طلاكاريها و اسباب اين خانه هر چه تحرير شود از بسيار اندك خواهد بود و مادام كه كسى خود نبيند قبول نخواهد نمود . مذكور مىنمودند كه در يك شب كه در آن خانه اساس مسخرات « 1 » و بازى برپا بوده ، بيست و چهار هزار نفر آدم قلمى در آنجا بودند كه نوشتهء مرخصى داخل شدن آنجا را در دست داشتند ، سواى كسانى كه در تعداد نبودند . از اينجا وسعت و مكان آن خانه را مىتوان قياس نمود و پادشاه و زن پادشاه و مادر و برادر آن و همشيره‌هاى او و خدمهء بسيار در همين خانه توقف دارند و هر يك در سمتى چندين مكان به تصرصف دارند كه فاصلهء مكان‌هاى آنها از يكديگر بسيار است و از چندين وطاق و راهروها بايد بگذرند تا به مكان هر يك آنها بروند . سمتى كه متعلق به خود پادشاه است اطاق منقش بسيار وسيعى دارد كه اسباب سلطنت و زينت كلى در آنجا هست . تخت نشيمن پادشاه در صدر اوطاق در بلندى گذاشته شده و ديوانخانهء پادشاه مىباشد و اطراف آن خلوتها و مكانها و كليسا و ميزخانه و اطاق رقص و ساير جاهاست كه مختص پادشاه است و در هر جا و هر مكان سرايدار و كشيكچيان ايستاده و مشغول كشيك مىباشند . صاحبى ايلچى بعد از ملاحظهء تمامى آن خانه و اساس در مكان مرغوبى توقف نمودند . بزرگان آمده ، چاى « 2 » و شيرينى و ميوه آوردند . قليلى صرف شد و از آنجا معاودت به منزل كردند . اين روز به‌علت رفتار و كردار ناهنجار آقا بيك دربندى كه پىدرپى از او به ظهور مىرسيد به حكم صاحبى ايلچى او را از منزل بيرون كردند و رفته در مكان ديگر ساكن شد و اطاق نشيمن او را به‌جهت يكى از همراهان قرارداد نمودند . ديگر باقى روز به نسبت ايام پيش گذشت . يوم شنبه ششم : صبح بعد از صرف ناهار « 3 » جنرال ردينف ، مهماندار خدمت صاحبى ايلچى آمده مذكور نمود كه در خارج شهر پتربورغ مكانيست ، آن را پترقف مىنامند . باغات و عمارات و دستگاه پادشاهى در آنجا برپا كرده‌اند و از بناهاى پتر ، پادشاه كبير است و ملاحظهء آن لازم است . صاحبى ايلچى گاريت خواستند و به همراهى مهمانداران و همراهان روانهء آنجا شدند . از پتربورغ تا پترقف بيست و شش ورث راه ، كه چهار فرسخ و نيم بوده باشد ، مسافت دارد و در عرض راه متصل به هم از دو سمت خانه‌ها و

--> ( 1 ) - متن : مصغرات ( 2 ) - متن : چاهى ( 3 ) - متن : نهار